Müzeler Milletlerin Hafızasıdır

Bir Sunay Akın geçti Seferihisar’dan. Bir hoş seda bıraktı gitti. Sığacık Kaleiçi hıncahınç doluydu. Sevenleri yalnız bırakmamıştı onu. Işıklar sönmüş fonda güzel bir müzik çalıyordu yavaş yavaş. İlk önce sesi geldi sahneye sonra kendisi. Küçük bir girizgah yaptı. Trabzonlu oluşundan dem vurdu…

sunay-akin-ile-gorcek-770x470

Oyuncak müzesiyle başladı. Müzenin anlamından, öneminden ve kökeninden (etimolojisinden) bahsetti. Mitolojideki Zeusun 9 kızı (Musalar) ve Pegasustan (kanatlı at), onların yaşadığı dağdan. Bu Musalar bizdeki adıyla İlham Perileri. Pegasus’un ayakları altındaki şelaleden( ayağını yere vurduğu zaman ortaya çıkan) ve bu olayın ilham gelmesini anlattığından bahsetti. Derin bilgi birikimi isteyen konular. Musa kelimesinin Fransızcası ise Muse’ imiş. Anladınız mı şimdi Museum nerden gelmiş. Bizde Müze demişiz.

balen-apollovedokuzmuz

Bir bakmışız Edebiyattan bahsediyor üstad. Neydi edebiyat? Bilginin kayda alınması. Nereden girdi konuya Sümerlerden. 5 bin yıl önceden bağladı. Sümerce’de bilgilerin kaydedildiği o kil tabletlere ‘ dub’ deniyormuş. Peki bu bilgiler, tabletler birden çok ise ‘edubba’ . Demek ki edebiyat Edep kelimesinden gelmiyormuş. Birkaç kişiyi ters köşeye yatırdı o dakikalarda. Al sana güzel bir bilgi daha!

Bilginin gücünden bahsetti, bilgiyi yönetebilme gücünden; kitap okumaktan, bilgiye ulaşma yollarından. Bir ara ‘’Gulyabani’’ de bulduk kendimizi. Çok güzel anlatmış Reşat Nuri. Okumazsak, bilgiden, bilimden uzaklaşırsak gulyabanilerin hep olacağından bahsetti üstad!

Gulyabani-Kitap-Özeti

Sanattan bahsetti. Fotoğraf makinasından girdi sinemadan çıktı. Dünyaca ünlü yönetmenimizde bulduk kendimizi. Babasının ona aldığı sünnet düğünü hediyesi olarak aldığı oyuncağın/makinenin ( Laterna Magica) oğlunun hayatını nasıl değiştirdiğini öğrendik. Kim miydi bu yönetmen? Onu da gösteryie gidip öğrenebilirsiniz.

Mimaride bulduk bir ara kendimizi. Anıtkabir’e gittiniz mi diye sordu seyircilere. Bakmakla görmek arasındaki farkı orda anladım. Meğer ben hiç Anıtkabir’e gitmemişim! Atatürk öldükten sonra ünlü ressamımız Abidin Dino’ya teklif götürmüşler bir anıt mezar yapması için. Bunu öğrendik onca bilginin arasında. Aslanlı Yol’daki aslanların onun fikri olduğunu. Ki o aslanlar ki Ankaranın tarihteki eski sahipleri olan Hitit Aslanı olduğunu. Atatürk’ü anlatmanın en güzel yolu. Neler öğrenmedik ki dün akşam. Bilgi sağanağı vardı …Tabi ki Anıtkabir’ i Abidin Dino yapmadı. Yarışma düzenlendi ve birinci olan proje hayata geçirildi. Şimdi sıkı durun. Bir gün projeyle ilgilenen zat memleketin en iyi taş ustalarının Anıtkabir’in inşasında çalıştıkları bir anda hepsinin gönderilmesi emrini verir. Herkes şaşırır ama o kararlıdır. ‘’Size bir köy ismi vereceğim. O köyde ne kadar usta varsa getireceksiniz. ‘’ der. Ve tabi ki o köye gidip bütün ustaları getirirler. O köy neresi mi? Kayseri’nin Ağırnas Köyü. Bu köy size bir çağrışım yaptı mı?

dampkankaraanitkabiras

Yapmadıysa ben söyleyeyim. Mimar Sinan! Başka söze gerek yok sanırım. Anıtkabir’e hiç bu gözle bakmamıştık. Bilgiye doyurdun bizi üstad.

Gelelim ‘GÖRÇEK’ mevzusuna. Mühendis Selahattin Reşat Alan Bey’in pilot ve teyyare mühendisi olup günümüz fotoğraf makineleriyle de bir ilgisi olduğunu öğrendik. İstanbul’da fotoğraf stüdyosu açtığını, o stüdyoda aynanın karşısına geçip düğmeye bastığınızda kendi fotoğrafınızı çekebileceğiniz bir düzenek hazırladığını ve buna da GÖRÇEK adını verdiğini öğrendik. Şimdiki selfi (özçekim) olayı yani. Nerden başladık nerelere geldik be üstad!

09066eb

Sözün özü bilgiye ulaşmayı, bilgiye hükmetmeyi, yönetmeyi anlattı…

Amerika Birleşik Devletleri’nin bilinenin aksine topla, silahla değil bilgiyle hükmettiğini anlattı. Nasıl mı? Çok güzel bir bilgiyle. Bu bilgi ne mi? Söyleyeyim. Amerika’da 17.500 müze varmış. Hatta Amerikada bir müzedeki kitap raflarının uzunluğu 1250 kilometreymiş.Başlığımız neydi? Müzeler milletlerin hafızasıdır. Bizdeki müze sayısının çoğalması dileğiyle. Herkese iyi günler.

Taşkın LAYIK

24.08.2016

 

Taşkın Layık’ın Köşe Yazıları İçin Tıklayın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.